پژوهشگاه تربيت بدني و علوم ورزشي به عنوان مرجع معتبر پژوهش‌هاي ورزشي، شناخته می شود. تحقق سیاست‌های پژوهشي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري ، پاسخگويي به نيازهاي پژوهشي كشور در زمينه تربيت بدني و علوم ورزشي، اجراي تحقيقات بنيادي به منظور حرکت در مرزدانش و بطور کلی ارتقاي مؤلفه‌هاي ورزش قهرماني، همگاني، حرفه‌اي و تعليم و تربيتي از جمله مهمترین رسالت های پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی مي‌داند.
بحث ثبت اختراع و چگونگي اخذ تاييديه فني و عملكردي، همواره به عنوان يكي از دغدغه هاي دانشجويان، اساتيد و نخبگان كشور تلقي مي شود. از آنجاييكه تاكنون سازوكاري مدون و مشخص براي تاييد يا عدم تاييد يك وسيله و دستگاه ورزشي به عنوان ثبت اختراع وجود نداشته لذا پژوهشگاه تربيت بدني و علوم ورزشي با پشتوانه علمي و بهره گيري از اعضاي هيئت علمي مجرب و متخصصان برجسته از سال 1391، با اخذ مجوز از اداره ثبت اختراعات كشور، به عنوان مرجع ذيصلاح در امور ارزیابی تخصصی و تاييديه علمي كليه وسايل و تجهيزات ورزشي ، انتخاب گرديده است.
پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی بعنوان مرجع استعلام
برای داوری ثبت اختراعات و گرفتن تایيدیه علمی تجهيزات ورزشی پژوهشگاه تربيت بدنی و علوم ورزشی می‌تواند در فرم ثبت اظهارنامه بعنوان مرجع استعلام انتخاب شود.
نکته: بعد از ارسال اسکن وجه واریزی(،اسکن فيش بانكي مربوط به پرداخت هزينه داوري به شماره حساب: بانك ملي-سيبا 2172269001003 كد شناسه 38121830به نام درآمدهاي پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی به مبلغ 000/000/2 ریال)  مدارک برای داوران ارسال و بعد از مدت 40 روز کاری جوابیه اختراع برای سازمان ثبت اختراع ارسال می شود.
  • جهت کسب اطلاعات بیشتر و پیگیری مراحل ارزیابی اختراع با خانم مهندس متین "دبیر كارگروه كارآفريني، تجاري سازي و ارزيابي فناوري هاي ورزشي" پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشي با ایمیل patent@ssrc.ac.ir مکاتبه فرمایید.
 
 
فرآیند ثبت اختراع
اختراع چیست ؟
اختراع به معنی راه حل جدید و نوآورانه برای یک مشکل فنی است . این راه حل ممکن است به ایجاد دستگاه، محصول، روش یا فرآیند کاملاً جدید مربوط باشد یا ممکن است فقط بهبود جزئی محصول یا فرآیند شناخته شده ای باشد. در واقع طبق ماده 1 قانون ثبت اختراعات مصوب سال 1386، اختراع نتيجه فكر فرد يا افراد است كه براي اولين بار فرآيند يا فرآورده‌اي خاص را ارائه مي‌كند و مشكلي را در يك حرفه‌، فن‌، فناوري‌، صنعت و مانند آنها حل مي‌نمايد. صرفاً پیدا کردن چیزی که در طبیعت موجود است بطور کلی اختراع محسوب نمی شود؛ مقدار مناسب ابتکار انسانی، خلاقیت و گام اختراعی باید وجود داشته باشد.
به طور کلی می توان گفت که راه حل ارائه شده برای مشکل خاص باید دارای شرایط ذیل باشد:
1-    اختراع باید جدید باشد.
یک ابداع در صورتی جدید است که بخشی از سابقه افشاء قبلی نباشد. بطور کلی، سابقه افشاء یعنی تمام دانش فنی مربوط که در تمام نقاط جهان قبل از اولین تاریخ تسلیم تقاضانامه ثبت اختراع مورد نظر، در دسترس عموم قرار داشته است. افشاء قبلی، علاوه برسایر مسائل، شامل اختراعات، تقاضانامه های ثبت اختراع وانواع مختلف نشریات غیر اختراعی است.
کشورهای مختلف برای سابقه افشاء قبلی تعاریف متفاوتی ارائه داده اند. در بسیاری از کشورها، هر نوع اطلاعاتی که برای عموم در هر نقطه از جهان بصورت کتبی، مکالمه شفاهی، از طریق نمایش یا استفاده عموم افشاء شده باشد، سابقه افشاء قبلی محسوب خواهد شد. در نتیجه، انتشار وابداع در یک مجله علمی، ارائه آن در یک کنفرانس، استفاده آن در تجارت، نشان دادن آن در کاتالوگ شرکت در واقع فعالیت هایی هستند که می توانند جدید بودن ابداع را از بین ببرند وآنرا غیر قابل ثبت کنند. اینکه چه اختراعی جدید تلقی می شود نیاز به بررسی دارد.
2-    اختراع باید دارای گام ابتکاری باشد.
یکی دیگر از شرایط ماهوی اختراع برای ثبت ، این است که حاوی گام ابتکاری باشد. یک ابداع در صورتی حاوی گام اختراعی (یا غیر بدیهی) خواهد بود که با در نظر گرفتن سابقه افشاء قبلی، ابداع مورد نظر برای شخصی که در رشته خاص فناوری مهارت دارد امری بدیهی نباشد. شرط عدم بدیهی بودن بمنظور تضمین این است که اختراعات فقط برای دستاوردهایی که واقعا نوآورانه وخلاقانه هستند ثبت شوند و نه برای مواردی که شخصی با مهارت های عادی در رشته مورد نظر بتواند به آسانی از آنچه که موجود است استنتاج کند.
برخی نمونه های آنچه که نمی تواند نوآورانه باشند عبارتند از: تغییر صرفا اندازه؛ قابل حمل کردن یک محصول؛ معکوس کردن قطعات؛ تغییر مواد؛ یا جایگزین کردن بوسیله یک عملکرد یا قطعه معادل.
3-    اختراع باید کاربرد صنعتی داشته باشد.
 اختراعی از نظر صنعتی کاربردی محسوب می شود که در رشته ای از صنعت قابل ساخت یا استفاده باشد. بمنظور اینکه یک اختراع قابل ثبت باشد، باید بتوان آنرا در صنعت یا برای مقاصد تجاری استفاده کرد. این اختراع نمی تواند صرفا یک پدیده نظری مفید باشد و باید برخی از فوائد عملی را نیز ارائه دهد. واژه «صنعتی» در اینجا به معنی گسترده آن است و هر چیزی که صرفا فعالیتی فکری یا زیبا شناختی باشد را دربرنمی گیرد.
نکته: اختراعی قابل ثبت است که حاوی هر سه شرط ذکر شده باشد.
 
قانون ثبت اختراعات
 ماده1
 اختراع نتيجه فكر فرد يا افراد است كه براي اولين بار فرآيند يا فرآورده‌اي خاص را ارائه مي‌كند و مشكلي را دريك حرفه‌، فن‌، فناوري‌، صنعت و مانند آنها حل مي‌نمايد.
ماده2
اختراعي قابل ثبت است كه حاوي ابتكار جديد و داراي كاربرد صنعتي باشد. ابتكار جديد عبارت است از آنچه كه در فن يا صنعت قبلي وجود نداشته و براي دارنده مهارت عادي در فن مذكور معلوم و آشكار نباشد و از نظر صنعتي‌، اختراعي كاربردي محسوب مي‌شود كه در رشته‌اي از صنعت قابل ساخت يا استفاده باشد. مراد از صنعت‌، معناي گسترده آن است و شامل مواردي نظير صنايع‌دستي‌، كشاورزي‌، ماهيگيري و خدمات نيز مي‌شود.
ماده3
گواهينامه اختراع سندي است كه اداره مالكيت صنعتي براي حمايت از اختراع صادر مي‌كند و دارنده آن مي‌تواند از حقوق انحصاري بهره‌مند شود.
ماده4
موارد زير از حيطه حمايت از اختراع خارج است‌:
الف ـ كشفيات‌، نظريه‌هاي علمي‌، روشهاي رياضي و آثار هنري‌.
ب ـ طرحها و قواعد يا روشهاي انجام كار تجاري و ساير فعاليتهاي ذهني و اجتماعي‌.
ج ـ روشهاي تشخيص و معالجه بيماريهاي انسان يا حيوان‌.
  • اين بند شامل فرآورده‌هاي منطبق با تعريف اختراع و مورد استفاده در روشهاي مزبور نمي‌شود.
دـ منابع ژنتيك و اجزاء ژنتيك تشكيل‌دهنده آنها و همچنين فرآيندهاي بيولوژيك توليد آنها.
هـ ـ آنچه قبلاً در فنون و صنايع پيش‌بيني شده باشد.
فن يا صنعت قبلي عبارت است از هر چيزي كه در نقطه‌اي از جهان ازطريق انتشار كتبي يا شفاهي يا ازطريق استفاده عملي و يا هرطريق ديگر، قبل از تقاضا و يا درموارد حق تقدم ناشي از اظهارنامه ثبت اختراع‌، افشاء شده باشد.
درصورتي كه افشاء اختراع ظرف مدت شش ماه قبل از تاريخ تقاضا يا در موارد مقتضي قبل از تاريخ حق تقدم اختراع صورت گرفته باشد، مانع ثبت نخواهد بود.
و ـ اختراعاتي كه بهره‌برداري از آنها خلاف موازين شرعي يا نظم عمومي و اخلاق‌حسنه باشد.
 
گام اول برای ثبت اختراع چیست ؟
 بطور کلی گام اول انجام جستجو در سوابق افشاء قبلی است. بیش از چهل میلیون اختراع در جهان ثبت شده است و میلیون ها نشریات چاپ شده وجود دارند که برای تقاضانامه ثبت اختراع شما می توانند سابقه افشاء قبلی بالقوه محسوب شوند، بنابراین این خطر جدی وجود دارد که برخی مراجع یا ترکیبی از مراجع باعث شوند اختراع شما غیر جدید یا بدیهی تلقی و در نتیجه غیر قابل ثبت تشخیص داده شود.
در صورتی که جستجو در سوابق افشاء قبلی برای تعیین قابل ثبت بودن اختراع شما نشان دهد سوابق افشاء قبلی وجود دارند که احتمالا مانع ثبت اختراع شما خواهد شد این نوع جستجو می تواند باعث شود از اتلاف پول برای تسلیم تقاضانامه ثبت اختراع جلوگیری شود. این نوع جستجو باید تمام نشریات اختراع شامل مجلات علمی و فنی، کتاب ها، متون کنفرانس ها، دفاعیه ها (پایان نامه ها)، وب سایت ها، بروشور شرکت ها، نشریات تجاری ومقالات روزنامه ها رادربرگیرد.
 
ثبت اختراع در ایران
ثبت اختراع در ایران بر خلاف علائم تجاری حق مولف اجباری است. از سوی دیگر، نحوه ثبت اختراع و همچنین مدارک و مستنداتی برای ثبت اختراع در بعد ملی نیاز است، اظهارنامه های ثبت اختراع در کشور ها، دارای ساختاری مشابه هستند.
1- اظهارنامه اختراع
مخترع یا متقاضی ثبت اختراع باید برای ثبت اختراع، اظهارنامه ثبت اختراع را به اداره ثبت اختراع تسلیم نماید.
اظهارنامه اختراع عمدتا متشکل از موارد زیر است:
  • درخواست
  • توصیف
  • ادعا
  • نقشه های اختراع
  • خلاصه اختراع
2-  بررسی اختراع
بعد از تسلیم اظهارنامه ثبت اختراع به اداره مالکیت صنعتی، کارشناسان اداره باید بر اساس نظامی که برای بررسی اختراع قبول کرده اند، اختراع ادعایی را از حیث شکلی و ماهوی مورد بررسی قر اردهند.
 
معرفي مرجع پيشنهادي جهت استعلام
پس از بررسی ماهوی پرونده اختراع در صورت عدم وجود مشابه ابلاغیه ای مبنی بر معرفی مرجع پیشنهادی جهت استعلام صادر می گردد. متقاضی می بایست پس از رویت این ابلاغیه در خلاصه پرونده از این درخواست استفاده نماید و پس از بررسی درخواست توسط کارشناس در صورت موافقت با مرجع پیشنهادی نامه استعلام صادر می گرددو سپس بر اساس نوع مرجع (الکترونیکی – غیر الکترونیکی) متقاضی میبایست اقدام نماید.
 
نحوه ثبت درخواست:
1- ورود به سایت
2- انتخاب گزینه ثبت انواع درخواست(رفع نقص،پرداخت حق الثبت،اقساط ،تمدید،انتقال و...)
3-  انتخاب موضوع درخواست: معرفي مرجع پيشنهادي جهت استعلام
4- تکمیل متن درخواست
5-  ثبت اطلاعات
6- افزودن ضمائم
7- بازبینی اطلاعات
8- دریافت شماره مکانیزه
 
ثبت اختراع و مرجع استعلام
اختراع پس از اینکه توسط اداره ثبت اختراع تائید شد باید توسط متخصصین مربوطه مورد بررسی قرار گیرد و مورد تائید نهایی قرار بگیرد.
منظور از ارزيابي و تأييد علمي اختراع جست‌وجو و بررسي علمي سند اختراع به وسيله متخصصان مربوطه با استفاده از تجارب علمي، مشاوره‌ها و بانك‌هاي اطلاعاتي داخلي و خارجي است و طبق قانون اين ارزيابي توسط وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و از طريق مراكز علمي و تحقيقاتي كشور صورت مي‌گيرد.
 براي پذيرش تقاضاي ارزيابي و تأييد علمي اختراع شرايط زير ضروري است:
الف) ثبت اولية اختراع در مراجع حقوقي (اداره كل ثبت شركت‌ها و مالكيت صنعتي) و ارائه ورقة ثبت؛
ب) ارائة تقاضاي ارزيابي و تأييد علمي اختراع، همراه با مدارك كامل و مستند اختراع ثبت شده؛
ج) ارزيابي و تأييد علمي اختراع بيش از 2 بار انجام نخواهد گرفت؛ بدين معني كه در صورت رد اعتبار علمي اختراع متقاضي، تنها يك بار ديگر ارزيابي علمي آن از سوي مرجع ديگري غير از مرجع بررسي كنندة اوليه، امكان‌پذير است.  
در صورتیکه مرجع ذیصلاح پس از بررسی، اختراع را از نظر (جدید بودن – گام ابتکاری و کاربرد صنعتی) تایید نماید مرجع ثبت طی اعلامیه (تصمیم مرجع ثبت مبنی بر اعطای گواهی نامه اختراع موضوع ماده 30  آئین نامه و همچنین مبلغ مورد نیاز ثبت را) این موضوع را در فضای مجازی قرار داده که از طریق گزینه پیگیری اظهارنامه و خلاصه پرونده قابل رویت میباشد .
 
مراحل ثبت اختراع
ثبت اختراع فرآیندی نسبتا طولانی و انجام آن مستلزم دقت و آگاهی بالایی است.
در مرحله ی اول مخترع  باید مدارک خود را تکمیل نموده و آنرا به صورت اظهار نامه  الکترونیکی تسلیم اداره ثبت اختراع نماید. مخترع می تواند فرم اظهار نامه را از سایت اداره ثبت اختراع دریافت کند و سپس طبق آن اظهار نامه را پر نماید.
  • می توانید اطلاعات دقیق مرتبط به اظهار نامه ثبت اختراع را در آیین نامه قانون ثبت اختراع مطالعه فرمایید.
 
مدارک مورد نیاز :
  • مدارك مثبت هويت متقاضي؛
الف) اشخاص حقیقی: کپی شناسنامه و کپی کارت ملی
ب) اشخاص حقوقی: آخرین روزنامه رسمی دلیل مدیریت کپی شناسنامه و کارت ملی صاحبان امضاء
  • مدارک مثبت هویت مخترع: ارائه کپی شناسنامه و کارت ملی مخترع
  • تهيه متوني با عناوين ، توصيف اختراع ، ادعا يا ادعاهاي اختراع ، خلاصه اي از توصيف اختراع ، با رعايت مواردي كه در زير شرح داده شده است.
نکته : درصورتی که تقاضا توسط نماینده قانونی (وکیل، دارنده یا دارندگان حق امضا برای اشخاص حقوقی و ...) به عمل آید مدارک آن ضمیمه گردد.
  متن اختراع دارای سرفصل های زیر است:
1- توصیف اختراع با رعایت نکات زیر امکان پذیر است:
شرح و توصیف: مطابق ماده 10آئین نامه اجرایی " توصیف اختراع باید صریح و همراه با جزئیات کامل و مشمتمل بر نکات زیر باشد:
  • عنوان اختراع به گونه‌اي كه در اظهارنامه ذكر گرديده است؛
  • زمينه فني اختراع مربوط؛
  • مشكل فني و بيان اهداف اختراع؛
  • شرح وضعيت دانش پيشين و سابقه پيشرفت‌هايي كه در رابطه با اختراع ادعايي وجود دارد، به نحوي كه براي درك و بررسي جديد بودن اختراع كفايت كند؛
  • ارائه راه‌حل براي مشكل فني موجود، همراه با شرح دقيق و كافي و يكپارچه اختراع؛
  • توضيح اشكال، نقشه‌ها، نمودارها در صورت وجود، به‌‌نحوي‌ كه يك متخصص در آن زمينه بتواند اختراع را درك و ارتباط اجزاي آن را دريابد. ارجاع به شماره‌هايي كه براي بيان ويژگي‌هاي اختراع در نقشه‌ آمده است الزامي است؛
  • بيان واضح و دقيق مزاياي اختراع ادعايي نسبت به اختراعات پيشين، به نحوي كه ويژگي جديد بودن اختراع و تاثير فني آن را روشن سازد؛
  • توضيح حداقل يك روش اجرايي براي به‌كارگيري اختراع؛
  • ذكر صريح كاربرد صنعتي اختراع در صورتي كه ماهيت اختراع گوياي اين امر نباشد.
2- ادعا يا ادعاهاي اختراع؛
مطابق ماده 11 ادعای اختراع باید عناصر اختراعی را که حمایت از آن درخواست شده درچهارچوب مشخصه فنی تعیین کند و دارای ویژگی های ذیل باشد:
الف) معقول بودن تعداد آنها.
ب ) فراتر از اطلاعات افشا شده نباشد.
ج ) بیان ویژگی های فنی مثبت
3- خلاصه‌اي از توصيف اختراع؛
خلاصه اختراع : مطابق مواد 13و14 خلاصه مشتمل بر 70 تا 200 کلمه و فقط برای بیان اطلاعات اختراع و درصورت لزوم مشتمل بر فرمول شیمیایی یا معادلات ریاضی باشد.
4- نقشه يا نقشه‌ها، در صورت لزوم؛
نقشه فنی : طبق ماده 15آئین نامه اجرایی برای ترسیم نقشه به نکات ذیل توجه فرمایید:
 الف) در روی کاغذ بادوام و  A4.
ب ) با وضوح و شفافیت کامل.
ج ) تمام عناصر نقشه دارای مقیاس باشند.
د ) تا حدامکان به صورت عمودی باشد.
هـ) اعداد و حروف خوانا باشد.
و ) شامل نشانه باشد.
ز ) صفحات به ترتیب باشد.
ح ) هیچ توضیحی نباید روی نقشه وجود داشته باشد.
5- درخواست كتبي مبني بر عدم ذكر اسم مخترع، چنانچه مخترع نخواهد اسم وي ذكر شود؛
6-  استفاده ازحق تقدم:
درصورتی که متقاضی یا متقاضیان ثبت بخواهند به استناد تقاضای ثبت یا ثبت خارج ازکشور از مزایای حق تقدم (حداکثر12ماه) استفاده نمایند می بایست مدارک مربوط به حق تقدم را همزمان با تسلیم اظهارنامه یا حداکثر ظرف 15روز از آن تاریخ تسلیم کنند.
رسيد مربوط به پرداخت هزينه‌هاي قانوني؛
الف) هزینه اظهارنامه اشخاص حقیقی مبلغ 10.000ریال برای اشخاص حقوقی 100.000ریال به صورت اینترنتی
ب) معادل ارزی کلیه هزینه ها و تعرفه ای ثبتی علامت بر مبنای فرانک سوئیس می بایست به شماره حساب ارزی 740001 نزد بانک ملی- شعبه عباس آبادغربی(803) به نام خدمات ثبتی اداره کل مالکیت صنعتی واریزگردد.
 پس از تهیه مدارک  و نگارش متن اختراع از طریق سایت اداره ثبت اختراع  اظهارنامه خود را تکمیل کنید.پس از ثبت نهایی اظهار نامه از طرف اداره ثبت اختراعات رمز برای شما ارسال می شود تا بتوانید از روند پرونده خود مطلع شوید و در صورت بروز مشکل به اداره ثبت اختراعات مراجعه کنید.
 
فرآیند نهایی ثبت اختراع
پس از ثبت اظهارنامه ثبت اختراع در صورتیکه  متون تدوین شده اختراع ( توصیف و ادعانامه ) در فرمت استاندارد و مطابق قوانین نباشد  ابلاغیه نقص در مدارک صادرمی شود سپس در صورتي كه نواقص رفع گرديده و مورد تاييد اداره قرار گيرد ؛ پس از طي مراحل مقتضي (5 مرحله بالا)، و پرداخت مبلغ 100000 ريال براي یک سال (برای 5 سال اول به ازای هر سال 100000 ریال )به شماره حساب مورد نظر ، نامه آگهي ثبت اختراع به شما تحويل مي شود . با ثبت کردن این نامه در سایت روزنامه رسمي كشور و پرداخت هزینه آن، آگهي پس از مدت سه الی چهار هفته در روزنامه رسمي كشور چاپ مي شود . پس از اين مدت روزنامه را از سازمان روزنامه رسمي كشور دريافت و با ارايه به سازمان مالكيت هاي صنعتي مي توانيد با طي مراحل لازم اداري و اخذ امضاي رياست محترم اداره مالكيت هاي صنعتي ؛ گواهينامه ثبت اختراع خود را دريافت كنيد. 

ثبت اختراعات