پایش سلامت

مقدمه
نیروی انساني متخصص مهم­ترين سرمايه هر کشور را تشکيل مي­دهد. پيشرفت هر جامعه در گرو حمايت و بهره وري مناسب از منابع انساني است. از این رو توجه به توسعه انساني از جمله پیش‌شرط‌های توسعه همه جانبه است. انسان سالم محور توسعه پایدار و توجه به نظام سلامت از یک سو موجب ارتقای رفاه اجتماعی و از سوی دیگر باعث تسریع رشد و توسعه کشور خواهد بود. بنابراین آگاهی از شاخص‌هاي سلامت (جسمی، روانی و اجتماعی)، عامل مهمی در تعيين ميزان تندرستي و سیاست گذاری صحیح براساس آگاهی از وضعیت موجود در راستای توسعه سلامت و تدوین برنامه­های پیشگیری و مداخله­ای ضروری است. 
 
اهمیت و جایگاه فعالیت بدنی
بي­تحرکي جسماني يا نداشتن فعاليت بدني منظم؛ چهارمين عامل خطرزاي مرگ و مير جهاني مي­باشد که 6 درصد از مرگ و مير در سطح جهان را شامل مي­شود و تقريباً 2/3 ميليون مرگ در هر سال به اين علت مي­باشد. سطوح بي­تحرکي جسماني در بسياري از کشورها و بيشتر در کشورهاي پردرآمد در حال افزايش است، که پيامدهايي مخاطرآميز عمده­اي براي سلامت عمومي مردم در سراسر جهان دارد که عبارتند از شيوع بيماري­هاي غيرواگير مانند بيماري­هاي قلبي عروقي، ديابت، سرطان و ديگر عوامل خطرزا از قبيل فشار خون بالا، افزايش قند خون و اضافه وزن و چاقي. برآورد شده که بي­تحرکي جسماني در حدود 21 تا 25 درصد عامل سرطان پستان و روده بزرگ، 27 درصد عامل ديابت و حدود 30 درصد عامل بيماري ايسكميك قلب مي­باشد.
 
chart-(1).jpg
 
نقش بي­تحرکي جسماني و سبک زندگي بي­حرکت در شيوع بيماري­هاي غيرواگير
 
سازمان بهداشت جهاني اعلام کرد که در سال 2008 به طور ميانگين حدود 31 درصد (28 درصد مردان و 34 درصد زنان)، از بزرگسالان بالاي 15 سال در سراسر جهان بي­تحرکي جسماني داشته و 63 درصد مرگ و ميرها به علت بيماري­هاي غيرواگير بوده، حال آنکه برآورد آمار از کشور ما در سال 2008 در اين عامل خطرزاي رفتاري (بي­تحرکي جسماني) به طور ميانگين در حدود 7/35 درصد (2/25 درصد مردان و 5/46 درصد زنان)، و 72 درصد مرگ و ميرها به علت بيماري­هاي غيرواگير بوده است، که بالاتر از ميانگين جهاني است و لذا افزايش سطح فعاليت بدني براي افراد جامعه يک امر ضروري و حياتی مي­باشد.